Informatie over dementie en autorijden

In het verkeer ben je altijd met meerdere dingen tegelijk bezig. Het besturen van de auto, het bepalen van de route en het reageren op ander verkeer. Automobilisten hebben een goed overzicht nodig en moeten snel kunnen reageren. Dementie kenmerkt zich, naast geheugen problemen, door het minder goed kunnen overzien van situaties, verminderde oriëntatie en minder makkelijk kunnen reageren op verandering.

Moeilijke beslissing

Vaak merken bestuurders met dementie zelf dat het autorijden niet meer gaat zoals voorheen. Zij besluiten dan zelf - met steun van familie - niet langer auto te rijden. Een moeilijke en ingrijpende beslissing. Niet meer kunnen autorijden betekent verlies van zelfstandigheid en autonomie.
Sinds begin 2010 mogen mensen met de diagnose zeer lichte of lichte dementie auto blijven rijden. Het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheid) beslist of de persoon met dementie mag blijven autorijden en wanneer opnieuw onderzoek nodig is. Mensen met een matige of ernstige vorm van dementie zijn altijd ongeschikt voor het besturen van een motorvoertuig.

Onderzoek naar rijgeschiktheid: hoe werkt dat?

Voor het onderzoek naar rijgeschiktheid wordt een aantal stappen doorlopen. Na iedere stap beslist het CBR of de aanvrager verder gaat in de procedure. De stappen zijn de volgende:

  1. eigen verklaring met of zonder geneeskundig verslag
  2. aanvullend onderzoek door medisch specialist.
  3. rijtest met beoordeling door CBR.

Stappen verder uitgewerkt

  • Het formulier “Eigen verklaring” kan verkregen worden bij de gemeente of digitaal bij het CBR. Er zijn meerdere soorten “Eigen verklaring”; de één met en de ander zonder Geneeskundig verslag. Overleg met uw casemanager welke voor u van toepassing is. De persoon met dementie vraagt de “Eigen verklaring” persoonlijk aan. Familieleden kunnen dit niet doen. Zij kunnen de persoon met dementie wel helpen bij het invullen van het formulier.
  • Wanneer er bij de “Eigen verklaring” een geneeskundig verslag nodig is, moet de persoon met dementie medisch gekeurd worden door een (onafhankelijk) arts. De kosten hiervan zijn voor eigen rekening.
  • De “Eigen verklaring” en geneeskundig verslag stuurt u naar het regiokantoor van het CBR.
  • Het CBR beoordeelt of een aanvullend onderzoek door een onafhankelijk specialist nodig is naar de ernst van de dementie. Dit onderzoek is voor eigen rekening.
  • Sinds 2015 mag ook de eigen medisch specialist de ernst van dementie onderzoeken en hiervoor een rapport opstellen. Wanneer dit rapport samen met de “Eigen verklaring” en eventueel het geneeskundig verslag worden opgestuurd, is er meestal geen onderzoek door een onafhankelijk specialist meer nodig.
  • Als uit dit aanvullende onderzoek blijkt dat sprake is van zeer lichte tot lichte dementie roept het CBR de persoon met dementie op voor een rijvaardigheidstest. Deze test vindt plaats op de openbare weg in de eigen auto van de persoon met dementie.
  • De uitslag van de test kan zijn: geschikt of ongeschikt. Het CBR geeft daarbij aan wanneer de persoon met dementie weer opnieuw getest moet worden.

Wat kunt u doen als uw partner/ouder met dementie wil blijven auto rijden?

Er zijn mensen met dementie die geen zicht hebben op hun verminderd rijvermogen. Familie maakt zich hierover grote zorgen. Ze zijn bang dat de persoon met dementie een ongeluk veroorzaakt en voelen zich niet veilig wanneer de hij/zij rijdt. Wat kunt u doen:

  • Vraag advies aan uw casemanager of arts. Soms heeft het een positief effect wanneer een arts aangeeft dat auto rijden niet langer mag.
  • U kunt alternatieven aangeven, zodat hij/zij toch mobiel kan blijven (openbaar vervoer, (service)taxi, hulp van familie).
  • U kunt samen met de persoon met dementie besluiten een rijgeschiktheidstest aan te vragen bij het CBR.

Is iemand met dementie verzekerd?

  • Iedere bestuurder van een auto is verplicht in ieder geval een WA-verzekering af te sluiten.
  • Indien de gezondheidssituatie verandert is de bestuurder verplicht dit te melden aan de verzekeraar en via de Eigen Verklaring aan het CBR. Dit geldt ook voor dementie.
  • De verzekeraar kan besluiten om, op grond van deze informatie, de verzekering te ontbinden.
  • Veel mensen met dementie melden dit niet aan de verzekeraar. De verzekeraar kan besluiten om de kosten, veroorzaakt bij een ongeval, te verhalen op de bestuurder met dementie wanneer na een ongeval blijkt dat dit veroorzaakt is door de gevolgen van dementie.

Vragen

Voor vragen over dementie en autorijden kunt u terecht op de website van het CBR.